Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ayrılıkçı devletleri tanıyan imzayı atması Rus piyasalarını sert etkilemiştir. Rus rublesi, dolar karşısında 80’i görerek Kasım 2020’den beri en büyük düşüşü kaydetmiştir.
Rusya Maliye Bakanlığı finans piyasalarındaki oynaklığı gerekçe göstererek planlanan tahvil ihracının iptal edildiğini duyurmuştur. Rusya'nın 10 yıllık tahvil faizi de yaklaşık 80 baz puan yükselmiştir. Altın fiyatları, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’daki ayrılıkçı güçleri tanıması sonrasında yeniden 1.900 doların üzerine tırmanmıştır. Gram altın da küresel altın fiyatlarındaki yükselişle son iki ayın zirvesini görmüştür.
Borsalar yüzde 18 oranında gerilemiştir. Gösterge endeks MOEX yüzde 11 düştü ve Rusya’nın Kırım’ın bağımsızlığını tanıdığı 2014’ten beri en büyük düşüşü kaydetmiştir. Rus borsaları ve Rus rublesi küresel çapta en kötü performans gösteren varlıklar olmuştur. Ukrayna’daki gerginliklerin artması ABD hisse piyasalarını da olumsuz yönde etkilemiştir. S&P 500 vadeliler Ocak ayındaki zirvesinden bu yana yüzde 10 civarında düşüş kaydetmiştir.
Yapılan açıklamalar
ABD Başkanı Joe Biden, Rusya'nın Doğu Ukrayna kararı sonrası yaptığı açıklamada, “Rusya'daki bazı elit aile üyelerine karşı yaptırımlar uygulamaya başlayacağız. Rusya bedel ödeyecek. Yaptırımlar artacak. Dört finans kurumuna ve askeri bankaya yaptırım uyguluyoruz. Rusya'nın devlet borcuyla ilgili olarak batıdan finansmanını durduruyoruz. Artık, Rusya batıdan finansman alamayacak” ifadesini kullanmıştır.Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna'nın doğusundaki ayrılıkçı bölgeleri tanımasının ardından Avrupa Birliği (AB) Rusya'ya yaptırım uygulanması yönünde kararı aldı. AB Komisyonu Başkanı Ursulavon der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Charles Michel, yaptırımların bankalara, finansal piyasalara ve Rusya dış ticaretine yönelik olduğunu açıkladılar.
Fiyatlarda daha da yükselme olacaktır
Brent petrolün varil fiyatının 100 dolara dayanması ile Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğalgaz ticaret noktası TTF’de Mart vadeli kontratlar için fiyatlar yüzde 10 artışla 81,5 euroya yükselmiştir. 81,5 euroluk TTF fiyatı, 1000 metreküp gazın fiyatının 867 euro olması anlamına geliyor. Gerginliğin artması ile fiyatların daha da yükselmesi söz konusu olacaktır.
Rusya emtia piyasasında enerjiden gıdaya, değerli metallerden sanayi metallerine her üründe önemli oyuncu konumundadır. Dünya üretiminden Rusya ihracatının aldığı paya baktığımızda; Paladyum yüzde 45 ile listenin en üst sırasında yer almaktadır. Platinde yüzde 15, altında yüzde 9 ve petrolde yüzde 8,5 ile önemli paydaş konumdadır. Ülkenin üretim rakamlarına bakarsak 2020 rakamlarına istinaden; 398 milyon ton kömür, 100 milyon ton demir cevheri, 74 milyon ton çelik ve 694 milyon metreküp doğalgaz tedariki sağlamıştır. Bunun yanında Ukrayna ile birlikte en önemli buğday yetiştiricisidir. Gerginliğin sıcak savaşa dönüşmesi, ABD ve Avrupa’dan gelecek yanıtlarla birlikte ham madde piyasalarını dengesizleştirme potansiyeli de mevcuttur.
Cari açık ve enflasyon artışı olabilir
Türkiye'nin, Rusya ve Ukrayna ticaretinde, 2021 yılı TÜİK verilerine göre en çok ihracat yapılan 20 ülke içerisinde Rusya 5,8 milyar dolar ile 10’uncu, Ukrayna ise 2,9 milyar dolar ile 20’nci sıradadır. İthalatta ise yine en çok ithalat yapılan 20 ülke içerisinde Rusya 29 milyar dolar ile 2’nci, Ukrayna ise 4,5 milyar dolar ile 12’nci sıradadır. Toplam dış ticaret hacmi de bu rakamlarla Rusya ile 34,7 milyar dolar ve Ukrayna ile 7,4 milyar dolara tekabül etmektedir.
Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna ile diğer istatistiklerine bakıldığında ise buğday ithalatının yüzde 86'sını, ülkeye gelen turistin yüzde 27'sini Rusya ve Ukrayna'dan temin ettiği görülmektedir. Doğalgazın da yaklaşık 1/3'ü Rusya'dan tedarik edilmektedir.Rusya-Ukrayna arasında yaşanan gerginlik, gıda ve enerji fiyatları başta olmak üzere emtia fiyatlarındaki artışı tetiklemesi, net emtia ithalatçısı ülkeleri tedirgin edebilecektir. Bu ülkelerin cari açık ve enflasyon artışı muhtemeldir.